TÜRKİYE 
Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi, 2026-2027 sezonunda hakem yönetiminde tarihi bir adım atıyor. Türkiye Basketbol Federasyonu Merkez Hakem Kurulu (MHK), yapay zeka destekli “Hakem ve Değerlendirici Atama Sistemi”ni devreye aldı. Yeni sistem, hem hakemlerin hem de takımların performanslarını puanlayarak atama kararlarını veri odaklı bir temele oturtmayı hedefliyor.
Sistem Nasıl Çalışıyor?
MHK Eğitim Semineri’nde kamuoyuna tanıtılan yeni sistemde takımlar, geçen sezonki lig sıralamalarına göre dört farklı puan grubuna ayrıldı. İlk 4’te yer alan takımlar 6 puan, 5-8. sıralardakiler 5 puan, 9-12. sıralardakiler 4 puan, 13-14. ve yeni yükselen takımlar ise 3 puan üzerinden değerlendiriliyor. Süper Lig’de görev yapan 32 hakem de geçen sezonki performanslarına göre 5, 4, 3 ve 2 puanlık gruplara yerleştirildi.
Hakem üçlüsünün toplam puanı, maçın “puan değeri”ne (iki takımın puanının toplamına) eşit ya da daha yüksek olmak zorunda. Sistemde bir hakem üçlüsü için minimum toplam puan 10 olarak belirlendi; böylece düşük kategorili maçlara bile yeterli deneyim güvence altına alınmış oluyor.
Her Beş Haftada Bir Güncelleme
Gruplar sezon boyunca sabit kalmıyor. Takımlar güncel lig sıralamalarına, hakemler ise müsabakalarda aldıkları performans notlarına göre her 5 haftada bir yeniden sınıflandırılıyor. Bu dinamik yapı, sistemin sezon içindeki form değişimlerine anında uyum sağlamasına imkân tanıyor.
“Bir hakem, görev yaptığı bir takımın müsabakasına 3 hafta geçmeden yeniden atanamayacak.”
Play-Off ve Fikstürde Ek Kararlar
TBF, kulüplerle yapılan değerlendirmelerin ardından play-off düzenine ilişkin de önemli kararlar aldı. Final Four’a katılan bir takımın bulunması halinde diğer çeyrek final eşleşmelerinin kendi takviminde süreceği açıklandı. Yarı final ve finalde ev sahibi değiştiğinde iki günlük dinlenmenin ardından üçüncü gün maç oynanacak. Bunun yanı sıra lig fikstürü artık ilk etapta yalnızca beş haftalık olarak açıklanacak; her hafta bir sonraki haftanın programı eklenerek ilerlenecek.
Şeffaflık ve Tartışma
Yapay zeka destekli atama sistemi, tarafsızlık ve şeffaflık argümanlarıyla savunulsa da basketbol kamuoyunda farklı görüşler var. Sistemin takım-hakem ilişkisini nesnel kriterlere bağlaması ve tekrar atama sınırlaması getirmesi olumlu karşılanırken, puanlama formülünün yeterince şeffaf olup olmadığı tartışılmaya devam ediyor. BSL’nin ilk üç haftasının hakem atamaları bu yeni sistemle gerçekleştirildi; sonuçlar yakından takip edilecek.
TÜRKİYE